Dorpsgezichten in gemeente Menterwolde
Algemeen
De gemeente Menterwolde bestaat uit het komdorp Muntendam en de lintdorpen Meeden, Noordbroek en Zuidbroek. De lintdorpen trekken de aandacht door de fraaie karakteristieke dorpsgezichten, waarvan de imposante boerderijen met vaak prachtige tuinen een belangrijk onderdeel vormen.
Noordbroek
De Hoofdstraat in Noordbroek ligt op een zandrug. Door inklinking van de bodem en door de uitbreiding van de Dollard in de Middeleeuwen bleek deze zandrug een natuurlijke zeewering waarop de Noordbroeksters een veilige woonstee vonden.
Noordbroek (2)
Hoewel de westgevel van de kerk van Noordbroek in 1720 vrij slordig is gerestaureerd, is het zicht op deze kant van de kerk en de voormalige pastorie in combinatie met de singelaanplant bijzonder fraai.
Uiterburen
In Uiterburen wordt de overgang van zand- naar kleigrond bepaald door de vanaf de kerk van Noordbroek in zuidelijke richting lopende zandtong. Sinds mensenheugenis loopt hierover een landweg. Langs deze weg is eeuwenlang gebouwd met als gevolg een voor het Oldambt karakteristiek bebouwingslint op de grens van oud en nieuw land.
Zuidbroek
Bouwwerken die de tand des tijds wèl hebben doorstaan zijn de Petruskerk en de daarbij losstaande toren. Deze bijzonder fraaie kerk van Zuidbroek is in 1270 gereedgekomen en daarmee het oudste bouwwerk in de gemeente Menterwolde
Tussenklappen
De buurtschap Tussenklappen aan de westelijke zijde van het Muntendammerdiep doet, door de keurig in het gelid staande boerderijen afgewisseld met verbouwde arbeiderswoningen, veenkoloniaal aan. Halverwege Zuidbroek en Muntendam kijken de woningen met moeite over de dijk. Vanaf de 17e tot begin 20e eeuw dienden de paden langs het diep als jaagpad voor binnenschepen.
Muntendam
Muntendam is een oud dorp op een zandkop en werd in vroeger jaren deels omsloten door moeilijk toegankelijk veen. Na de Dollardinbraken grensde het dorp in het noordoosten aan het water van de zee.
In 1637 werd het Muntendammerdiep gegraven en kreeg het dorp verbinding met het drukbevaren Winschoterdiep.
Meeden
Meeden is een Oldambtster wegdorp met monumentale hereboerderijen.
De Hereweg was vroeger een belangrijke schakel in de verbinding van de stad Groningen met Winschoten en de Duitse steden Linge en Münster. Langs deze weg zijn in de tweede helft van de 19e eeuw, in de glorietijd van de graanboeren, imposante boerderijen en fraaie renteniersbehuizingen gebouwd met vaak karakteristieke slingertuinen.